27-aprel kuni TIIF-2023 doirasida “Shamol, quyosh va suv energetikasiga investitsiyalar” mavzusida panel muhokamasi boʻlib oʻtdi.

Ishtirokchilar Oʻzbekistonda yangilanadigan energiya manbalaridan foydalanishning ahamiyati, bu yoʻnalishda qanday ishlar amalga oshirilgani va yaqin kelajakda amalga oshirish rejalashtirilgan loyihalar haqida fikr almashdilar. Qayd etilishicha, bugungi kunda xalqaro hamjamiyat YEMni qoʻshimcha energiya manbalari sifatida emas, balki kelajak energiya taʼminotining asosi sifatida koʻrmoqda.

Sessiya moderatori, KPMG boshqaruvchi hamkori Vitaliy Yakovlev Oʻzbekiston yangilanadigan energiya manbalarini rivojlantirish salohiyati boʻyicha Markaziy Osiyodagi eng jozibador mintaqalardan biri ekanligini taʼkidladi. Viloyatda aholi soni jadal oʻsib borayotgani va shunga muvofiq elektr energiyasiga boʻlgan talabni qondirish masalasi dolzarb ekanini taʼkidlandi.

– Biz oʻz oldimizga ulkan maqsadlarni qoʻyganmiz va ularga erishish yoʻlida ishlayapmiz, – dedi energetika vaziri Joʻrabek Mirzamahmudov. – Bunga misol qilib MASDARʼning umumiy quvvati qariyb 1500 MVt ga teng boʻlgan loyihalarini keltirishim mumkin, shuningdek, ACWA Power bilan ikkita shamol elektr stansiyasini qurish rejalashtirilgan. 2030-yilgacha 15 GVtgacha gidroenergiya olish rejalashtirilgan. Bundan tashqari, biz Tojikiston va Qirgʻiziston bilan Qambar-Ota GESini qurish boʻyicha kelishib oldik. Oʻzbekiston hukumati 2030-yilga borib barcha elektr energiyasining 25 foizini yangilanadigan manbalardan tashkil etishiga erishmoqchi. Shu munosabat bilan mamlakatimizda xususiy kapitalni jalb qilish uchun keng imkoniyatlar, jumladan, “yashil” elektr energiyasini xarid qilish boʻyicha uzoq muddatli kafolatlar yaratilmoqda. Bu biz uchun juda muhim.

Energetika vaziri, shuningdek, qishdagi anomal sovuq oqibatida kelib chiqqan muammolarga toʻxtaldi.

– Aholining talabini qondirish maqsadida tender oʻtkazib, hamkorlar topib, raqobatbardosh tariflar yaratishga qaror qildik. Muzokaralar davomida narxlar joriy tariflardan oshib ketmasligiga erishdik. Vaqt nuqtai nazaridan, tenderlarni tayyorlash va barcha tashkiliy masalalar kamida bir yarim yil davom etadi. Potensial hamkorlarni tanlagandan soʻng, loyihani amalga oshirish uchun ikki yil kerak boʻladi va biz faqat uch yildan keyin unga ega boʻlamiz. Lekin fevral oyida Xitoy kompaniyasi bilan, mart oyida MASDAR bilan kelishib oldik va natijada dekabr oyida energiyaga ega boʻlamiz. Iyul oyida ACWA Power bilan hamkorlikdagi shamol stansiyasi uchun birinchi turbinalar ishga tushadi. Kelgusi qishda taqchillikka duch kelmaslik uchun hozirdan harakat qilishimiz kerak.

Synergy Consultingting bosh direktori Anand Rohatgi bu uning TIIFʻdagi ikkinchi ishtiroki ekanligini va investitsiya sektori yangilanadigan energiyadan foydalanishda hal qiluvchi omil ekanligini taʼkidladi. Uning taʼkidlashicha, koʻp mamlakatlar hamkorlar oʻrtasida muvozanatni saqlab, tezda raqobat muhitiga oʻta olmaydi. Oʻz navbatida, ACWA POWER kompaniyasi raisi oʻrinbosari va boshqaruvchi direktori Raad Al-Saadi Oʻzbekistonda energetika sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarni yuqori baholadi:

– 2019-yildan biz ulkan salohiyatga ega bu mamlakat bilan hamkorlik qila boshladik va bu bilan toʻxtab qolmoqchi emasmiz. Hozir faoliyatimiz energiyani saqlash tizimlarini rivojlantirishga qaratilgan. Umid qilamizki, 2026-yilga borib rejalarimizni amalga oshirishga erishamiz. Gap shundaki, loyihalarga mos texnik xizmat koʻrsatish ham boʻlishi kerak. Bunda innovatsion yechimlar va aqlli texnologiyalar talab etiladi.

MASDAR bosh operatsion direktori Abdulaziz Al Hammadi kelajakda loyihalarni ishlab chiqish niyatini bildirdi. Shunday qilib, Oʻzbekiston bilan birgalikda 100 megavattlik quyosh elektr stansiyasi loyihasi ishlab chiqildi. Shamol stansiyasini qurish ishlari olib borilmoqda.