27 апрель куни ТИИФ-2023 доирасида “Шамол, қуёш ва сув энергетикасига инвестициялар” мавзусида панель муҳокамаси бўлиб ўтди.

Иштирокчилар Ўзбекистонда янгиланадиган энергия манбаларидан фойдаланишнинг аҳамияти, бу йўналишда қандай ишлар амалга оширилгани ва яқин келажакда амалга ошириш режалаштирилган лойиҳалар ҳақида фикр алмашдилар. Қайд этилишича, бугунги кунда халқаро ҳамжамият ЕМни қўшимча энергия манбалари сифатида эмас, балки келажак энергия таъминотининг асоси сифатида кўрмоқда.

Сессия модератори, КПМГ бошқарувчи ҳамкори Виталий Яковлев Ўзбекистон янгиланадиган энергия манбаларини ривожлантириш салоҳияти бўйича Марказий Осиёдаги энг жозибадор минтақалардан бири эканлигини таъкидлади. Вилоятда аҳоли сони жадал ўсиб бораётгани ва шунга мувофиқ электр энергиясига бўлган талабни қондириш масаласи долзарб эканини таъкидланди.

– Биз ўз олдимизга улкан мақсадларни қўйганмиз ва уларга эришиш йўлида ишлаяпмиз, – деди энергетика вазири Жўрабек Мирзамаҳмудов. – Бунга мисол қилиб МАСДАРънинг умумий қуввати қарийб 1500 МВт га тенг бўлган лойиҳаларини келтиришим мумкин, шунингдек, ACWA Power билан иккита шамол электр станциясини қуриш режалаштирилган. 2030-йилгача 15 ГВтгача гидроэнергия олиш режалаштирилган. Бундан ташқари, биз Тожикистон ва Қирғизистон билан Қамбар-Ота ГЭСини қуриш бўйича келишиб олдик. Ўзбекистон ҳукумати 2030-йилга бориб барча электр энергиясининг 25 фоизини янгиланадиган манбалардан ташкил этишига эришмоқчи. Шу муносабат билан мамлакатимизда хусусий капитални жалб қилиш учун кенг имкониятлар, жумладан, “яшил” электр энергиясини харид қилиш бўйича узоқ муддатли кафолатлар яратилмоқда. Бу биз учун жуда муҳим.

Энергетика вазири, шунингдек, қишдаги аномал совуқ оқибатида келиб чиққан муаммоларга тўхталди.

– Аҳолининг талабини қондириш мақсадида тендер ўтказиб, ҳамкорлар топиб, рақобатбардош тарифлар яратишга қарор қилдик. Музокаралар давомида нархлар жорий тарифлардан ошиб кетмаслигига эришдик. Вақт нуқтаи назаридан, тендерларни тайёрлаш ва барча ташкилий масалалар камида бир ярим йил давом этади. Потенциал ҳамкорларни танлагандан сўнг, лойиҳани амалга ошириш учун икки йил керак бўлади ва биз фақат уч йилдан кейин унга эга бўламиз. Лекин февраль ойида Хитой компанияси билан, март ойида МАСДАР билан келишиб олдик ва натижада декабрь ойида энергияга эга бўламиз. Июль ойида ACWA Power билан ҳамкорликдаги шамол станцияси учун биринчи турбиналар ишга тушади. Келгуси қишда тақчилликка дуч келмаслик учун ҳозирдан ҳаракат қилишимиз керак.

Synergy Consultingтинг бош директори Ананд Роҳатги бу унинг ТИИФ’даги иккинчи иштироки эканлигини ва инвестиция сектори янгиланадиган энергиядан фойдаланишда ҳал қилувчи омил эканлигини таъкидлади. Унинг таъкидлашича, кўп мамлакатлар ҳамкорлар ўртасида мувозанатни сақлаб, тезда рақобат муҳитига ўта олмайди. Ўз навбатида, ACWA POWER компанияси раиси ўринбосари ва бошқарувчи директори Раад Ал-Саади Ўзбекистонда энергетика соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотларни юқори баҳолади:

– 2019-йилдан биз улкан салоҳиятга эга бу мамлакат билан ҳамкорлик қила бошладик ва бу билан тўхтаб қолмоқчи эмасмиз. Ҳозир фаолиятимиз энергияни сақлаш тизимларини ривожлантиришга қаратилган. Умид қиламизки, 2026-йилга бориб режаларимизни амалга оширишга эришамиз. Гап шундаки, лойиҳаларга мос техник хизмат кўрсатиш ҳам бўлиши керак. Бунда инновацион ечимлар ва ақлли технологиялар талаб этилади.

МАСДАР бош операцион директори Абдулазиз Ал Ҳаммади келажакда лойиҳаларни ишлаб чиқиш ниятини билдирди. Шундай қилиб, Ўзбекистон билан биргаликда 100 мегаваттлик қуёш электр станцияси лойиҳаси ишлаб чиқилди. Шамол станциясини қуриш ишлари олиб борилмоқда.