Foto: AP

AQSH Davlat kotibi Entoni Blinkenning Yaqin Sharqqa safari muvaffaqiyatsiz boʻldi, chunki u oʻz oldiga qoʻygan maqsadlaridan birortasini ham amalga oshira olmadi. Bu haqda Britaniyaning “Sky News” telekanali sharhlovchisi Dominik Vagorn aytib oʻtdi.

Jurnalistning qayd etishicha, Vashington vakili xorijga safari davomida uchta maqsadni amalga oshirishi lozim edi. Ulardan biri Gʻazo sektorida “gumanitar tanaffus” joriy etilishi boʻlib, buning uchun Amerika diplomatiyasi rahbari Isroilga kelgandi.

Safar oldidan ham Blinken Falastin anklavida vaqtinchalik oʻt ochishni toʻxtatish zarurligini taʼkidlagan edi. Uning soʻzlariga koʻra, bu mahalliy aholiga imkon qadar koʻproq zarur mahsulotlarni oʻtkazish uchun kerak edi.

Biroq Isroil hukumati bu tashabbusni amalga oshirishdan bosh tortdi. Mamlakat rahbariyati tushuntirganidek, “insonparvarlik tanaffusini” joriy etish faqat Falastinning HAMAS harakatidan garovga olinganlar ozod etilgandan keyingina mumkin boʻladi.

AQSH Davlat kotibining yana bir maqsadi Yaqin Sharq mojarosini hal qilish yoʻllarini muhokama qilish edi. Isroil mudofaa kuchlari Gʻazo sektoriga faol zarba berishda davom etar ekan, arab yetakchilari bu taklifni erta deb hisoblashdi.

Bundan tashqari, mintaqa davlatlari inqirozni hal qilish boʻyicha muzokaralarni boshlashning aniq shartini aytib oʻtdi. Gap bu yerda Isroilning Iordan daryosining Gʻarbiy sohilida oʻz joylashuvini yaratishdan bosh tortishini haqida bormoqda, dedi jurnalist.

“Uchinchidan, Blinkenning vazifasi urush hududi kengayishining oldini olish edi. U bilan uchrashganlarning hech biri baribir Falastin — Isroil mojarosining kengayishini xohlamaydi. Ular buni yanada kuchaytirib yuborishlari dargumon”, — deya qoʻshimcha qildi Vagorn.

Uning tushuntirishicha, mojaroning kuchayishiga Eron va Livandagi “Hizbulloh” harakati katta taʼsir koʻrsatishi mumkin. Shunga qaramay, Amerika rasmiysi “aniq sabablarga koʻra” uning vakillari bilan muzokara qilishdan bosh tortdi.

Oxir-oqibat, jurnalist AQSHning Isroilga yordam berishni davom ettirish qarori mintaqadagi vaziyatga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin, degan xulosaga keldi.

Oldinroq, HAMAS AQSH va shaxsan prezident Jo Baydenni Gʻazo sektoridagi ommaviy qotilliklarda ayblagandi.

Oʻz navbatida, AQSH Davlat kotibi Gʻazoda oʻt ochishni toʻxtatish Falastinning HAMAS radikal harakati kuchlarining qayta toʻplanishiga olib kelishini aytdi.

Gʻazo sektoridagi qarama-qarshilik shu yilning 7-oktyabr kuni boshlandi. Shu kuni ertalab HAMAS Isroilga qarshi “Al-Aqsa toʻfoni” deb nomlangan harbiy operatsiya boshladi va havodan zarbalar berdi. Minglab jangarilar yahudiylar davlati hududiga bostirib kirib, oʻnlab harbiy texnika va yuzdan ortiq insonni garovga oldi.

Shundan soʻng Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu mamlakat urush holatida ekanligini eʼlon qildi. Mamlakat mudofaa kuchlarining javob operatsiyasi “Temir qilichlar” deb ataldi va uning maqsadlaridan biri HAMASni yoʻq qilish hisoblanadi.

2023-yil 28-oktyabrda Isroil Gʻazoda quruqlikdagi operatsiyani boshladi. Yaqin Sharqda navbatdagi eskalatsiya boshlanganidan beri Gʻazo sektorida halok boʻlganlarning umumiy soni 9227 nafarga yetdi.