Illyustrativ foto

Yevropada Karolinska instituti olimlari tungi uyquning etishmasligi oyoq arteriyalarida tromboz xavfini 74 foizga oshirishini aniqladilar. Tadqiqot xulosalari boʻyicha tahliliy maqola “European Heart Journal” jurnalida chop etildi.

Aniqlanishicha, butun dunyo boʻylab 200 million nafardan ortiq odam periferik arterial kasalliklardan (PAD) aziyat chekmoqda. Bunda qon quyqalari oyoq tomirlarini toʻsib qoʻyadi. Bu qon oqimining cheklanishiga, hayot sifatining pasayishiga va insult hamda yurak xurujlari xavfining oshishiga olib keladi.

Yangi tadqiqotda 650 mingdan ortiq kishi ishtirok etdi. 53,4 ishtirokchining maʼlumotlarini tahlil qilishda tadqiqotchilar kechasi besh soatdan kam uxlash yetti-sakkiz soatlik uyqu bilan solishtirganda PAD xavfi deyarli ikki baravar koʻp ekanligini aniqladilar.

Bu xulosa 156 ming va 452 ming kishining keyingi tahlillari bilan tasdiqlandi. Shu bilan birga, uyqu buzilishi va arterial tromboz oʻrtasidagi munosabatlar ikki tomonlama edi: qisqa tungi uyqu PAD rivojlanish ehtimolini oshirishi mumkin va PAD mavjudligi uyquni yoʻqotish xavfini oshiradi.

Olimlarning fikricha, uyqu etishmasligi va PAD oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlarni aniqlash uchun koʻproq tadqiqotlar kerak. Ular jismoniy faollik va umuman sogʻlom turmush tarzi PAD rivojlanish xavfini kamaytirishi mumkinligini taʼkidlaydilar. Va PAD bilan ogʻrigan bemorlar uyqu sifatini tiklash uchun ogʻriq qoldiruvchi vositalarni qabul qilishlari kerak.

Ilgari tungi uyquning yetarli emasligi yurak-qon tomir kasalliklari xavfining oshishi bilan bogʻliq boʻlib, bu ham arteriyalarda qon quyuqlashishi bilan bogʻliq.