Архив фото

Эрон мамлакат ҳукмрон тизимидаги муҳим шахс бўлган Олий Миллий Хавфсизлик Кенгаши котиби Али Ларижонийнинг ўлимини тасдиқлади. Теҳрон унинг АҚШ ва Исроил томонидан амалга оширилган ҳужумда ўлдирилганини даъво қилди. Эрон президенти Масъуд Пезешкиён ва Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси Ларижонийнинг ўлими учун қаттиқ қонли адоватларга ваъда беришди.

Эроннинг давлат ахборот агентликлари «Тасним» ва «Фарс» расмий манбаларга таяниб, Ларижонийнинг «шаҳид бўлиб ўлгани» ҳақида хабар беришди. Манбада айтилишича, у билан бирга ўғли Муртазо, Миллий Хавфсизлик Кенгаши котиби ўринбосари Алиризо Баят ва бошқа хавфсизлик ходимлари ҳалок бўлган.

Исроил томони илгари Ларижоний Эрон раҳбариятига қарши операция пайтида «йўқ қилинганини» айтган эди. Яҳудий давлати мудофаа вазирлиги расмийларининг сўзларига кўра, бу миллий хавфсизлик аппаратининг муҳим аъзоси нишонга олинган зарба бўлган. Операция тафсилотлари, жумладан, зарбанинг аниқ жойи ошкор қилинмаган.

Шу йилнинг 17 март куни Исроил мудофаа вазири Исроил Кац Али Ларижоний бир кун олдин Эрон ҳудудига қилинган ҳаво ҳужумида ҳалок бўлганини эълон қилди. Кейинчалик, Ларижонийнинг хабари АҚШ сув ости кемаси томонидан «Ирис Дена» фрегатини чўктирилиши оқибатида ҳалок бўлган эронлик денгизчилар билан видолашув маросимидан бир кун олдин олинган фотосурати Эрон Миллий хавфсизлик кенгаши котибининг «Телеграм» каналида эълон қилинди.

Кацнинг сўзларига кўра, ўша кеча Басиж милицияси қўмондони генерал-майор Ғуломриза Сулаймоний ҳам ўлдирилган. Кейинчалик унинг ўлими Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси томонидан тасдиқланганди.

Ларижоний, Сулаймоний ва бошқа қурбонларнинг дафн маросимлари 18 мартга режалаштирилган. Улар «Ирис Дена» фрегати денгизчилари билан видолашув маросими билан биргаликда ўтказилади.

Ларижоний ким эди?

Али Ларижоний 2025 йилдан бери Олий Миллий Хавфсизлик Кенгаши котиби бўлиб ишлаган ва Эроннинг қарор қабул қилиш тизимида муҳим шахс ҳисобланган. Бунгача у ўн йилдан ортиқ вақт давомида парламентга раислик қилган ва Эрон ядро дастури бўйича музокараларда иштирок этган.

Сиёсий тизимда у нуфузли консерватив элитанинг вакили сифатида қаралган, муҳим сиёсий таъсирга эга ва хавфсизлик кучлари билан мустаҳкам алоқаларга эга эди.

2026 йил февраль ойида Олий Раҳбар Оятуллоҳ Али Хоманаийнинг вафотидан сўнг унинг таъсири кучайди. Вертикал ҳокимиятнинг заифлашиши фонида Ларижоний сиёсий ва хавфсизлик қарорларини мувофиқлаштиришнинг марказий нуқталаридан бири сифатида кўрилган.

Қасос қаттиқ бўлади

Эрон президенти Масъуд Пезешкиён таъзия билдириб, Али Ларижоний «минтақада тинчлик ва хавфсизликни, шунингдек, ислом мамлакатлари ўртасидаги бирдамликни мустаҳкамлаш учун саъй-ҳаракатлар қилганини» таъкидлади.

Пезешкиён воқеани «ўта ачинарли» деб атади ва мамлакатнинг қасос олишга тайёрлигини эълон қилди.

У «қўлларини шаҳидлар қони билан бўяган жиноятчи террорчиларни қаттиқ қасос кутаётганига» ишонтирди.

Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси «буюк шаҳид ва бошқа шаҳидлар учун қонли адоватни унутмаслигини» ва жавоб беришга ваъда берди.

2026 йил февраль ойининг охиридан бери АҚШ ва Исроил операция доирасида ҳарбий нишонларга ва Эроннинг юқори лавозимли ҳарбий ва сиёсий раҳбарларига қарши бир қатор ҳужумларни амалга оширмоқда. Ҳужумлар натижасида Эрон элитасининг бир қанча муҳим аъзолари, жумладан, Олий Раҳбар Оятуллоҳ Али Хоманаий ҳалок бўлди.