13-14-aprel kunlari tarixiy Xiva shahrida Buxoro, Xorazm, Navoiy va Toshkent viloyatlari hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasidan 60 nafar penitensiar tizim tibbiyot xodimlari va sud-tibbiyot ekspertlari xalqaro miqyosda tan olingan Istanbul protokoli asosida qiynoqlar va shafqatsiz muomalani hujjatlashtirish boʻyicha amaliy treningda qatnashdi.

Trening Oʻzbekistondagi YXHT loyihalar koordinatori tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Inson huquqlari milliy markazi, Ichki ishlar vazirligi Jazoni ijro etish departamenti hamda Respublika ilmiy-amaliy sud-tibbiy ekspertiza markazi bilan hamkorlikda tashkil etildi. Trening doirasida taʼkidlanganidek, inson huquqlarini himoya qilish har bir aniq holatdan boshlanadi — bunda har bir jabrlanuvchi, har bir tibbiyot xodimi va har bir hayotiy hikoya muhimdir.

“Qiynoqlar har doim ham koʻzga koʻrinadigan iz qoldirmaydi. Ushbu trening doirasida biz mutaxassislarni diqqat bilan tinglashga, sodir boʻlgan holatlarni puxta hujjatlashtirishga va adolatni taʼminlashga tayyorlayapmiz. Tibbiyot va ilm-fan — inson qadr-qimmati hamda huquqlarini himoya qilishning kuchli vositasidir”, — deydi YXHTning Oʻzbekistondagi loyihalar koordinatori Antti Karttunen.

Ikki kun davomida ishtirokchilar shafqatsiz muomala holatlari boʻyicha dalillarni aniqlash, qayd etish va hujjatlashtirishni ilmiy asoslangan, huquqiy jihatdan toʻgʻri hamda axloqiy masʼuliyatli yondashuvda amalga oshirish boʻyicha bilim va koʻnikmalarini oshirdilar. Xalqaro ekspertlar oʻz tajribalari bilan oʻrtoqlashdilar. Xususan, Istanbul protokolini ishlab chiqish ishchi guruh aʼzosi, xalqaro ekspert Rusudan Beriashvili jabrlanganlar bilan muloqot qilish hamda tan jarohatlari va boshqa dalillarni hujjatlashtirish boʻyicha mashgʻulotlar oʻtkazdi. Penitensiar tizim islohoti va inson huquqlari boʻyicha xalqaro maslahatchi Azamat Shambilov esa qiynoqlarning oldini olishga qaratilgan milliy va xalqaro mexanizmlar haqida maʼlumot berdi.

Muhim jihatlardan biri shundaki, hujjatlashtirish jarayoni jabrlanuvchilarga qoʻshimcha ruhiy yoki jismoniy jarohat yetkazmasligi lozim — ushbu tamoyil oʻquv kursining asosiy negizini tashkil etadi. Mashgʻulotlar davomida ishtirokchilar amaliy mashqlar orqali real holatlarni tahlil qildilar va oʻz kasbiy koʻnikmalarini mustahkamlab bordilar, shu orqali axloqiy tamoyillarga sodiqlikni yanada kuchaytirdilar.

Ushbu trening Oʻzbekistondagi penitensiar tizimni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha YXHTning doimiy faoliyatining bir qismi boʻlib, u inson huquqlari standartlarini mustahkamlash hamda qiynoqlarning oldini olish mexanizmlarini rivojlantirishga qaratilgan. Bu jarayon, shuningdek, mahkumlar bilan muomala boʻyicha Nelson Mandela qoidalari hamda ayol mahkumlar bilan muomala qilishga oid Bangkok qoidalarini joriy etishni ham oʻz ichiga oladi.

Xuddi shunday oʻquv kursi 16–17-aprel kunlari Buxoro shahrida oʻtkazilib, unda Buxoro, Samarqand va Navoiy viloyatlaridan penitensiar tizim tibbiyot xodimlari hamda sud-tibbiy ekspertiza mutaxassislari ishtirok etadi. Ishtirokchilarni bunday koʻnikmalar bilan tanishtirish orqali YXHT loyihalar koordinatori inson huquqlari, qonun ustuvorligi va ajralmas inson qadr-qimmatlariga sodiqligini yana bir bor tasdiqlaydi — bu qadriyatlar esa har qanday oʻquv auditoriyasi doirasidan ancha kengroq ahamiyatga ega.