Темур ЭШБОЕВ/«Халқ сўзи». Турсунқул бобо Эргашев бир юз бешинчи баҳорни қарши олаётган, иккинчи жаҳон урушининг иштирокчиси. Таълимда эллик йиллик тажрибага эга. Янги аср вабоси ўғли ва кампирини бағридан юлиб, бобони анчагина чўктириб қўйди.

— Очиғи, кексалар учун ўта тажовузкор ҳисобланган хасталик менга шафқат қилади, деб ўйламагандим, — дейди қаҳрамонимиз. — Тузалганим Яратганнинг инояти, мамлакатимизда бу балою офатга қарши тўғри белгиланган сиёсатнинг самараси деб биламан.

Бақамти айтганда, ҳар қандай дард ўз тажовузи билан ташвишли. Ўн тўққиз ёшимда урушга кирганимдаги таҳлика билан бу галгисини солиштириб бўлмайди. Шу сабаб ҳаётимнинг давом этиши Оллоҳнинг бир марҳаматигина эмас, ўтган умр, ортда қолган кунларни таҳлил қилиш имконияти сифатида қабул қиламан. Ушбу таҳлил деярли бир аср халқимиз бошдан кечирган яхши-ёмон кунлар, завол топган минг йиллик қадриятлар ва бугун мужда тортиб улгурган умид ниҳоллари билан боғлиқ. Тарих ўқитувчиси сифатида халқимизнинг собиқ тузум мафкураси асосида «яратилган» тарихидан ташқари, ҳақиқий кечилган ўтмишини ҳам биламан.

Ҳар йили 9 май байрами арафасида телевидение ва газетадан сураткашлар келишарди. Урушда олган орден-медалларимизни кўксимизга қадаб, қўлимизга бир даста гул тутиб интервью олишарди. Ич-ичимиздан эзилсакда, шу ёруғ кунларга етказгани учун алқардик. Йигирма йил шу тахлит бир хил сценарийнинг иштирокчиси бўлдик. Байрамни қимтиниб бугуннинг сиёсатига тўғри келмайдиган ортиқча ҳаракат қилиб қўймайлик деб ўтказардик.

Гап шундаки, менинг ёшимдагилар иймон қайғусини қилиши табиий. Иймон — самимийликда, шукронада дейишади. Бугун кўксимга тақилган ҳар бир нишон ортида ўзимнинг, олис жанггоҳлардан қайтмаган тенгқурларимнинг хотираси, қадри, эъзози ўз ифодасини топган.

Куни кеча мамлакатимиз раҳбари «Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиларини рағбатлантириш тўғрисида»ги Фармонни имзолаганини эшитиб, бошим осмонга етди.

Эътибор ва эҳтиромдан руҳланиб, беихтиёр кўз ўнгимдан 80 йил илгариги мудҳиш кунлар ўтди. Одамнинг чивинчалик қадри бўлмаган жанглар, олис юртларда қолиб кетган тенгқурларим эсга тушди. Шундай кезлар тинчлик энг улуғ неъмат, мустақиллик тенгсиз бахтлигини ҳис этаман. Ҳар куни матбуот орқали дунёда бўлаётган хунрезликлардан хабардор бўламан. Қанчадан-қанча одамнинг уйи куйиб кетяпти.

Урушни ўн тўққиз ёшимда Украина тупроғида қарши олганман. Ҳеч қачон эсимдан чиқмайди. 1944 йил мина парчаси чап билагимнинг ярмини юлиб кетди. Кўп қон йўқотдим, жарроҳ ва дала госпитали жойлашган қишлоқнинг аҳолиси мен учун қон топшириб, оёққа турганимча ҳолимдан хабар олиб туришди.

Тарих истаймизми, йўқми дўстлик, биродарлик, бағрикенглик, ўзаро тотувлик ва афсуски, уруш, хунрезликлар, хиёнат ҳамда хоинлик асосида кечади. Фаолиятим давомида ёшларга сабоқ берарканман, олис ўлкаларга фронт орти ёрдамини жўнатган юртдошларимиз жасорати, ўзи тўйиб емай, жанггоҳлардагилар билан бир тишлам нонини баҳам кўрган халқимиз жасорати ҳақида кўп бор ҳикоя қилганман. Жумладан, 14 нафар турли миллат вакилларидан иборат гўдакларни ўз бағрига олган Шоаҳмад Шомаҳмудовлар оиласини мисол қилиб келтирганман. Улар шарафига пойтахтимизнинг қоқ марказида тикланган ҳайкал ва ушбу майдоннинг Халқлар Дўстлиги, деб аталиши эзгуликка азалий эҳтиром тимсолидир. Мамлакатимиз раҳбарининг мазкур ҳайкалнинг ўз ўрнига қайтариш ҳамда Халқлар Дўстлиги метро бекати, Санъат саройига ўз дастлабки номини тиклаш тўғрисидаги топшириқларини уруш фахрийлари адолатнинг тарихий тантанаси, дея қабул қилди. Шу тахлит кўксимизга орден ва медалларимиз эмас, эркимизни тақдик. Булар ҳар қандай мафкурадан анча баланд. Одамийлик мафкураси.

Шу ўринда, қўшни мамлакатлар билан йўлга қўйилган алоқалар, чегараларнинг очилиши, азалий борди-келди, қуда-андачиликнинг тикланиши ёхуд олис хориж инвесторларининг оқимининг кун сайин ошаётганлиги ҳам шу сиёсат самараси эканлигини таъкидламоқчиман. Бир пайтлар биз ҳеч кимдан кам эмасмиз, деган шиор бўларди. Бинобарин ҳеч ким биздан ҳам кам эмаслигини унутмаслигимиз лозим. Дарвоқе, вилоятимизда сўнгги йилларда хорижий ҳамкорлар биргаликда қўшма корхоналар сонининг бир неча бараварларга ошганлиги ана шу манфаатларга ҳурмат самараси эмасми?! Ҳурмат қилсанг, иззат топасан, деб шуни айтишади.

Бугун уйидан чиққан одам тўрт тарафдан хоҳлаган томонига йўл солсин, албатта, бунёдкорликнинг устидан чиқади. Ўз қишлоғим Ғозғон ҳақида гапирадиган бўлсам, мамлакатимиз раҳбарининг 2018 йил 2 мартидаги ташрифидан сўнг кўз кўриб, қулоқ эшитмаган янгиланишлар бўлди. Қишлоғимизга вилоятга бўйсунувчи саноат шаҳри мақоми берилиб, тошга ишлов беришга ихтисослашган корхоналар қурилишига 64та инвестиция лойиҳаси жалб этилди. 14та МЧЖлар томонидан биринчи босқичда 52 миллион, иккинчи босқичда 145 миллион АҚШ доллари миқдоридаги инвестицион лойиҳаларни ишга тушириш натижасида 2700 кишининг доимий бандлиги таъминланди. Ғозғонда 7 минг нафар одам яшашини инобатга олсак, бунча жойга қаердан ишчи топаркан, деб ўйлайман.

Кўз очган заминига ношукр бўлмаган бандасининг ўз меҳри бўлади. Албатта, бу инсоннинг ўз ҳаётидан розилиги туфайли яралади. Мамлакатимиз раҳбари камбағалликни ҳисобга олиш, уни тугатиш ғоясини илгари суришида ҳам мазкур ҳикмат мужассам, деб ўйлайман.

Ҳаёт аталмиш воқеликда абадият хусусида сўз бораркан, башарият тақдири ва тараққиётига тажовуз этган турли кулфатлардан халос этиш ҳам айнан, ҳазрати Инсон зиммасидаки, ҳар бирида иштирокчи киши номи эҳтиромга дахлдор. Ғозғоннинг кун чиқиш тарафида Турсунқул Эргашев яратган ўн гектарлик боғ ана шундай муносабат, инсон ва табиат уйғунлигининг самараси. Ҳаёт шундай эзгуликдан мазмунли ва мангуликка дахлдор.

Мамлакатимизда «Инсон қадри учун» тамойилининг асосий йўналишлардан бирига айланиб, тирикликнинг ушбу эстафетаси бугунги кун воқелигида кекса дилларнинг самимий дуосига йўл очмоқда. Саксон йил илгари надомат билан очилган кифтлар бугун шукрона дилларнинг ризолик нафасларини юзга тортади. Кексаларини эъзозлаган юртда дуолар ижобат бўлади.