Меҳнат муносабатлари ва истиқбол
  • 08 Октябрь 2016

Меҳнат муносабатлари ва истиқбол

Ўзбекистон Касаба уюшмалари Федерацияси томонидан “Меҳнат соҳасининг истиқболдаги масалалари бўйича миллий мулоқот” мавзуида конференция ўтказилди.

7 октябрь — Бутунжаҳон муносиб меҳнат куни муносабати билан ташкил этилган тадбирда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари, Сенат аъзолари, вазирлик ва идоралар, ННТ, илмий муассасалар, касаба уюшмалари, Халқаро меҳнат ташкилоти, ЮНИСЕФ, БМТ Тараққиёт дастури, ЕХҲТ, шунингдек, хорижий мамлакатларнинг Ўзбекистонда аккредитациядан ўтган дипломатик ваколатхоналари вакиллари қатнашди.

Ўзбекистонда меҳнат муносабатларини, фуқароларнинг ижтимоий-меҳнат соҳасидаги қонуний ҳуқуқ ҳамда манфаатларини таъминлаш борасидаги ишларни янада такомиллаштириш бўйича тизимли чора-тадбирлар амалга оширилиб, салмоқли натижалар қўлга киритилаётгани таъкидланди. Бу йўналишлардаги ишлар ХМТ, Жаҳон банки, Европа Иттифоқи Комиссияси томонидан ҳам юқори баҳолаб келинаётгани бунинг яққол тасдиғидир.

Меҳнат қонунчилиги замон талаби асосида такомиллаштирилаётгани бу борада муҳим омил бўлаяпти. Биргина сўнгги йилларда Меҳнат кодексига ва “Аҳолини иш билан таъминлаш тўғрисида”ги Қонунга аҳоли турли тоифалари учун меҳнат кафолатини кучайтиришга йўналтирилган ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди. 

Жорий йилда давлат ҳамда жамоатчилик назоратини кучайтириш, касаба уюшмалари ваколатини кенгайтириш орқали халқаро меҳнат стандартларини имплементация қилиш, хавфсиз ва қулай меҳнат шароитлари яратиш, жароҳатланиш ҳамда бахтсиз ҳодисалар олдини олишни назарда тутувчи янги таҳрирдаги “Меҳнатни муҳофаза  қилиш тўғрисида”ги Қонун қабул қилинди. Шунингдек, ҳукуматимиз томонидан 2016 — 2018 йилларда қишлоқ хўжалигидаги ходимлар меҳнат шароитлари, бандлиги ва ижтимоий ҳимоясини такомиллаштириш масалалари бўйича тадбирлар режаси тасдиқланиб, изчиллик билан амалиётга татбиқ этилаётир.

Бундан ташқари, парламент қарори билан иш ўринлари яратиш ҳамда аҳоли бандлигини таъминлаш дастури қабул қилинмоқда. Ушбу Дастур доирасида 2016 йилда 992 мингдан ортиқ кишиларни ишга жойлаштириш кўзда тутилган. Кичик корхоналар ва хусусий тадбиркорликни кенгайтириш, касаначиликни ташкил этиш, фермер ҳамда деҳқон хўжаликларини ривожлантириш орқали 596 минг киши бандлигини таъминлаш режалаштирилган.

Эътиборлиси, ҳозирги пайтда бу йўналишда самарали чора-тадбирлар олиб борилмоқда. Маҳаллий ҳокимлик органлари билан ҳамкорликда ногиронлар ва кўп болали оналар ҳамда бошқа шахсларни ишга жойлаштириш учун 100 мингдан ортиқ иш ўринлари резерв қилинган бўлса, коллежларнинг 480 мингдан зиёд битирувчилари бандлиги таъминланди.

Оилавий тадбиркорликни ривожлантириш, касаначилик ҳамда томорқа хўжалигида маҳсулотларни етиштириш, шахсий ёрдамчи хўжаликларда чорвачиликни ривожлантириш орқали аҳоли бандлигини таъминлаш, ушбу соҳаларда банд бўлганлар ижтимоий ҳимоясини таъминлаш ҳам доимий эътиборда бўлиб келмоқда.

— Мамлакатингизда давлат, касаба уюшмалари ва иш берувчилар ўртасида йўлга қўйилган самарали ижтимоий шериклик ҳамда ижтимоий мулоқот натижасида фуқароларнинг муносиб меҳнатга бўлган ҳуқуқлари тўлақонли таъминланаяпти, — дейди Халқаро меҳнат ташкилотининг Шарқий Европа ва Марказий Осиё давлатлари учун бюроси бош мутахассиси С. Гловацкас. — Ўзбекистон касаба уюшмаларининг меҳнат тўғрисидаги қонунларга риоя этилиши устидан жамоатчилик назоратини олиб бориш, ходимларнинг меҳнат ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва жамоа музокараларини юритиш борасидаги фаолияти мисолида ҳам буни кўриш мумкин. Хусусан, ижтимоий ҳимояталаб шахсларнинг квоталанган иш ўринларига қабул қилиниши устидан жамоатчилик назоратини ўрнатиш, вақтинча банд бўлмаган аҳолини меҳнат ярмаркаларига жалб этиш, касаначилик ўринларида меҳнат қилаётганларга нисбатан жамоа шартномалари шартларини татбиқ этиш йўналишларидаги саъй-ҳаракатлар, айниқса, эътиборга молик. Айни чоғда ходимлар малакасини ошириш ва улар бандлигини таъминлаш ҳам ижобий ҳал этилаётгани илиқ таассурот қолдирди. Шулар асосида юртингизнинг бу борадаги тажрибасини ўрганиш ривожланган давлатлар учун ҳам фойдали, деб ҳисоблайман.

Конференцияда юртимизда ҳукумат, касаба уюшмалари ва иш берувчилар ижтимоий шериклигида Муносиб меҳнат концепциясини амалга ошириш бўйича тизимли ишлар рўёбга чиқарилаётгани ҳам алоҳида айтиб ўтилди. Пировардида эса ҳар бир фуқаронинг меҳнат қилиш, адолатли меҳнат шароитида ишлаш ҳамда эркин касб танлаш ҳуқуқлари тўла кафолатланмоқда. Жумладан, ушбу концепция талаби асосида, Ўзбекистон касаба уюшмалари томонидан ўз аъзоларининг меҳнат ҳуқуқларини ҳимоялаш ҳамда уларнинг мурожаатлари бўйича тезкор амалий чоралар кўрилмоқда. Фуқароларга ижтимоий-меҳнат соҳасига оид масалаларда бепул юридик хизмат кўрсатиш, бу борадаги халқаро ва миллий стандартларни тарғиб этиш кўламини кенгайтиришда эса Ўзбекистон Касаба уюшмалари Федерацияси қошида ташкил этилган Юридик клиниканинг ҳиссаси салмоқли бўлаётир.

Шунингдек, тадбирда таълим муассасалари ва корхоналар ўртасида ўзаро алоқаларни мустаҳкамлаш, меҳнат бозорининг муҳим институтлари, яъни меҳнат инспекциялари, касаба уюшмалари ҳамда иш берувчилар салоҳияти ва имкониятини янада ривожлантириш, ўқув ҳамда илмий муассасаларни қўллаб-қувватлаш, меҳнат ва халқаро меҳнат ҳуқуқи бўйича янги авлод дарсликларини тайёрлаш ҳамда иш берувчиларнинг ижтимоий масъулиятини ошириш масалалари муҳокама қилинди. Шу мавзудаги конференциялар юртимизнинг барча ҳудудида бўлиб ўтди.

 

Зокир ХУДОЙШУКУРОВ,

«Халқ сўзи» мухбири.

 

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn