ТИББИЁТ

ТИББИЁТ

Юртимизга қиш келиб, совуқ кунлар бошланди. Бундай кезларда киши ўз саломатлигига янада кўпроқ эътибор қаратиб, иссиқ кийиниши ҳамда рационал овқатланиш меъёрига амал қилиши лозим. Яъни турли ноз-неъматлар, озиқ-овқат маҳсулотларидан ўз вақтида ва ўринли тановул этиш муҳимдир.
Айримлар “рационал овқатланиш” деганда, мазали, тўйимли, юқори калорияли таомларни истеъмол қилишни тушунади. Аммо, тажрибада синалганки, юқори сифатли ун маҳсулотлари ва ҳаддан зиёд ёғли таомлар ҳамда ширинликларни меъёридан ортиқ тановул қилиш юрак-қон томир ва бошқа касалликларни келтириб чиқаради. Чунки бундай таомлар тана вазни ортиши, холестерин миқдори ошиши, қон босимининг кўтарилиши, миокард инфаркти, бош мияга қон қуйилиши, қандли диабет каби хасталикларнинг юзага чиқишига сабаб бўлади.
Аксинча, сабзавот ва мевалар, сут маҳсулотларидан етарлича фойдаланмаслик натижасида эса витаминлар, макро ҳамда микроэлементлар етишмаслиги юзага келади. Шунинг учун ҳар бир киши имкон қадар жисмоний фаол бўлиши, ўз вақтида, меъёрида ва ёшига мос равишда овқатланиши алоҳида аҳамиятга эга. Бунинг учун кундалик озиқ-овқатлар таркибида меъёр даражасида оқсиллар, ёғлар, углеводлар, витаминлар, микроэлементлар ва қатор ноорганик моддалар бўлиши даркор.
Тиббий нуқтаи назардан қараганда, бир кунда 4 маротаба ва ҳар куни бир вақтда овқатланиш мақсадга мувофиқ. Бундай тартибга амал қилиш таомнинг яхши ҳазм бўлиши учун имконият яратади. Таом қабул қилиш миқдори ва сонининг кўпайиши овқат ҳазм қилиш маркази қўзғалувчанлигини камайтиради ва иштаҳани сусайтиради. Кунда 4 маротаба овқатланганда тахминан 600 — 700 ккал. биринчи нонуштага, 300 — 400 ккал. иккинчи нонуштага, 900 — 1000 ккал. тушликка, 600 — 700 ккал. кечки овқатга тўғри келиши лозим. Ёши 50 дан ошган кишилар истеъмол қиладиган озиқ-овқатларнинг калорияси 2500 — 2600 дан ошмаслиги ва ёғ ҳамда шакар миқдори кескин чегараланиши керак.
Шу ўринда кечки овқат уйқудан камида 2-3 соат олдин истеъмол қилиниши лозимлигини алоҳида таъкидламоқчимиз. Гўшт ва балиқдан тайёрланган таомлар (шу жумладан, ёғли), асосан, эрталаб ва кундузи истеъмол қилинса, мақсадга мувофиқ. Кечки овқат таркибида ош тузи жуда камайтирилиб, кўпроқ сутли таомлар бўлиши саломатликка фойда беради. Чунки улар уйқу вақтида организмнинг физиологик фаоллигини ўзгартирмайди. Улардан фарқли ўлароқ тузли ва гўштли овқатлар юрак-қон томир ҳамда нафас тизимига салбий таъсир кўрсатади. Истеъмол қилинадиган озиқ-овқатларнинг витаминларга, калий ва магний тузларига бой бўлиши ҳамда таомларнинг ўсимлик ёғида тайёрланиши қон томирларда склероз ривожланишига тўсқинлик қилади.
Кунлик таомномада сабзавот ва мевалардан тайёрланган салатлар, карам, помидор, бодринг, қовоқ, кабачки, кашнич етарли даражада бўлиши, дуккаклилар, шунингдек, турли қўзиқоринлар чегараланган миқдорда ишлатилиши лозим. Пишлоқ ва творогнинг ҳам ёғсизлантирилган сутдан тайёрланганидан фойдаланиш ўринлидир.
Ичиш учун аччиқ бўлмаган чой, мева шарбатлари, ўтли дамламалар тавсия этилади. Қисқача айтганда, овқат рациони турли-туман бўлиши ва улар инсон организмига ижобий таъсир кўрсатиши қарилик ҳамда касалликка олиб келувчи жараёнларни тўхтатиш ёки секинлаштиришга ёрдам беради.
Серқуёш юртимизда ширин-шакар мевалар, витаминларга бой полиз экинлари, кўкатлар ва бошқа ўсимликлар етиштирилади. Улар қишнинг аёзли кунларида ҳам дастурхонимизни безаб турибди. Бундан ташқари, миллий таомларимиз хилма-хиллиги, витаминларга бойлиги билан ажралиб туради. Биз эса улардан ёшимиз, касбимиз, йил фасли, соғлиғимиз ҳолатидан келиб чиққан ҳолда, оқилона ва мутаносиб истеъмол қилишимиз лозим. Шундагина энг бебаҳо бойлигимиз бўлган саломатлигимизни сақлаймиз, ҳаёт гўзалликларидан тўлақонли баҳра олиб умр кечирамиз.

Гули ШАЙХОВА,
тиббиёт фанлари доктори,
Тошкент тиббиёт академияси профессори.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Сирдарё вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказида Инвестиция дастури доирасида қиймати 3 миллиард 400 миллион сўмлик хирургия биноси фойдаланишга топширилди.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Жиззах вилоятининг Янгиобод туманидаги Ҳавотоғ қишлоғида артезиан қудуғи қазилганда, 1300 метр чуқурликдан 60 даражали иссиқ сув чиқиши ва унинг ҳар бир литри таркибида 5,68 миллиграммгача бром, натрий, калий, кальций каби микроэлементлар мавжудлиги аниқланди.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Бугунги глобаллашув даврида ОИВ/ОИТС хасталиги дунё ҳамжамияти олдида турган энг долзарб муаммолардан бири бўлиб, мутахассисларнинг фикрича, айни пайтда мазкур касалликка чалинганлар сайёрамизнинг барча минтақасида учрайди.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Инсон саломатлиги — бебаҳо неъмат. Шу боис мустақилликнинг илк йиллариданоқ соғлиқни сақлаш тизимини ислоҳ қилишга қаратилган эзгу чора-тадбирлар изчил амалга оширилмоқдаки, бунинг замирида аҳоли саломатлигини муҳофаза этишдек улуғвор мақсад мужассам.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Сардоба тумани тиббиёт бирлашмасининг бўлими  биноси замонавий асосда таъмирланиб, фойдаланишга топширилди.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Бухорода “Ибн Сино илмий мероси ва замонавий тиббиётнинг долзарб муаммолари” мавзуида халқаро илмий-амалий конференция бўлиб ўтди.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Бекобод туманида янгидан қуриб битказилган иншоот саҳнига ўрнатилган монументда фарзандини бағрига босиб турган она сиймоси акс эттирилган.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Гулистонда Ўзбекистон врачлар ассоциацияси, Сирдарё вилояти соғлиқни сақлаш бошқармаси ҳамда ассоциациянинг вилоят бўлими ҳамкорлигида Кексаларни эъзозлаш йилига бағишланган илмий-амалий конференция ўтказилди.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
  • 07 Ноябрь 2015

Асоратсиз даво

Глаукома ташхиси билан Сирдарё вилояти кўз касалликлари шифохонасига мурожаат қилувчилар эндиликда амбулатор шароитда ўн дақиқа ичида шифо топадиган бўлди.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Юртимизда аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш борасида олиб борилаётган саъй-ҳаракатлар ана шу эзгу мақсадларга қаратилгани билан аҳамиятлидир.

Мақолани дўстларингиз билан бўлишинг!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn